معدن نمک و استخراج سنگ نمک

انواع نمک استخراج شده از معدن نمک

در این مطلب سعی داریم تا به بررسی ویژگی های مهمی که در شکل گیری معدن نمک تاثیر به سزایی دارند و نمونه های آن، بپردازیم.

مهمترین ویژگی های شکل گیری معدن نمک

تشکیل ته نشین های رسوبی

تصور کنید که سطح اقیانوس در گذشته نسبت به امروز بالاتر بوده و بخش های بسیاری از قاره ی اروپا زیر آب بوده است. از گستره ی طاق کنونی کوه های کارپات در لهستان تا دروازه ی آیرون گیت رومانی در دریای میوسن، زیر آب قرار داشته. در نتیجه ی سرد شدن آب و هوا، سطح اقیانوس حدود 60 متر کاهش یافت و در کوهپایه ی کارپات، در بین رشته کوه های کارپات و زمین های مرتفع و مرکزی لهستان دریاچه ی بسته ای با شوری بالایی تشکیل شد. مسیل ها درون زمین برش عمیق خورده، خلیج ها و تالاب ها را تشکیل می دهد و حرکت توده سنگ و فرونشست سبب شده تا بستر دریا کاسته گردد.

در چنین شرایطی، حدود 130 میلیون سال پیش، ته نشین های نمک به وجود آمدند. ته نشین شدن نمک ها آرام اتفاق می افتد- تبخیر با تبخیر فشرده ی آب همراه است که در شرایط جوی خشک اتفاق می افتد. مراحل تبخیر به همراه فرونشست بستر اقیانوس و فرسایش بخش های کناری حوضچه ها بدین معنا است که مواد خاک زای بیشتری در حوضچه ها یا دریاچه ها با آب دریا تغذیه شده که در نتیجه ته نشین هایی با بسترهای نمک در قشر خاکی افزایش پیدا کرد.

ته نشینی محلول نمک در کوهپایه ها و دامنه های کوه های کارپات به مدت 200000 هزار سال باقی ماند. ته نشین هایی که در این کوه پایه ها تشکیل شدند در بیش از 300 کیلومتر طول و در عرض 100 کیلومتر گسترش پیدا کردند. این ته نشین ها همچنین شامل رسوبات ویلیچسکا می باشد که در 10 کیلومتر طول و با عرضی بیش از چند هزار متر تا 1.5 کیلومتر امتداد دارد.

معدن نمک

ساختار زمین شناسی

چشم انداز و منظره ی زیبا و بدیع معدن ویلچیسکا زیبایی بی نظیر خود را مدیون طبیعت است که در آن سنگ ها در شکل ها و اندازه ها و نامتعارف، عجیب و پیچیده شکل گرفته اند. بهتر است بدانید که معدن نمک ویلچیسکا ساختار زمین شناسی بی نظیر و منحصر به فردی دارد که در هیچ کجای دنیا نمی توان همانند آن را پیدا کرد. اما چه چیز سبب شده تا چنین معدن بکر و زیبایی به وجود بیاید؟

پس از آنکه سنگ ها نمک لایه گیری شدند، حرکت توده های سخت سنگی با بالاآمدگی کوه های کارپات همراه شد. فعالیت های ساختاری کوه های کارپات باعث شد تا لایه های نمکی تشکیل شود، آنها را از زمین جدا کند و آنها را حداقل کیلومترها به سمت شمال تغییر مکان دهد. در نتیجه، نمک روی سطح زمین بالا آمد که باعث شد تا کشف و استخراج گردد. کارپات ها در نقش بولدوزرهای بزرگی که توده های سنگی را جا به جا می کنند، ظاهر شدند و ته نشین ها در ساختارهای مختلف و نا متعارف تشکیل دادند. اصلی ترین ویژگی ته نشین های ویلیچسکا ساختار دو جنبه ای بودن آنها می باشد. این ته نشین ها متشکل از دو بخش می باشند: توده ی بالایی ته نشین و لایه ی پایینی ته نشین.

قسمت بالایی ته نشین در جهان منحصر به فرد است. همانطور که از نامش پیداست، این ته نشین از قسمت بالایی سنگ های نمک ساخته شده که در اندازه های مختلف وجود دارد. برای مثال این سنگ ها در اندازه ی یک توپ بسکتبال تا بلوک های بزرگی به اندازه ی 100.000 میلی3  وجود دارند. پس از دستیابی به لایه های زیرزمینی، معدنچی ها راهروهایی حفاری کردند تا به توده های نمک دست بیابند. هنگامی که آنها نمک را پیدا کردند، آن را استخراج کرده و حفاری زیر زمینی را به وجود آوردند. زیباترین حفره هایی که در این معدن به وجود آمده اند آنهایی هستند که توده های نمک از آنها استخراج شده است.

لایه های زیرین ته نشین که قسمت و بخش های پایینی ته نشین نمک را شامل می شود، در شکل های ساختمانی شکل داده شده و چین خورده ودر جنوب در حال ریخته شدن می باشد. لایه های نمکی که این بخش از ته نشین را تشکیل می دهد با یکدیگر متفاوت هستند. از با ارزش ترین این لایه ها می توان به لایه ای با نام ته نشین شافت جلویی نمک اشاره کرد که این لایه برای اولین بار در اوایل قرن 16هم میلادی استخراج گردید. یکی از زیباترین حفره ها و راهروهایی که متعلق به این ته نشین است پیسکوا اسکالا می باشد.

از جمله تجارب فوق العاده و با ارزشی که ضمن دیدار از این معدن نمک زیبا می شود، این است که به کارهای روی قسمت های توده های بالایی و لایه های پایینی این معدن توجه کرد. با راهنمایی های کوچک و کمی توجه می توان تفاوت بین توده ها و لایه های پایینی را دریافت و متوجه شد که کدام راهرو برای کدام بستر حفاری شده است.

معدن نمک و استخراج نمک

انواع نمک در معدن نمک

سنگ نمک نام معروف و پر کاربرد سنگ هالیت می باشد. ماده ای معدنی که فرمول شیمیایی NaCl را دارد. هالیت سنگی است که دارای ویژگی هایی از جمله شکاف، رسانایی گرمایی و قابلیت حل شدن به راحتی در آب را دارد. خالص ترین نوع های سنگ نمک روشن و شفاف یا نیمه شفاف می باشند.  با این حال، سنگ هایی با ترکیب سنگ های رسی رنگ سبز داشته- و چنین نمکی در معدن نمک ویچلیسکا رایج می باشد.

معدنچی های ماهر و خبره در این امور می توانند با یک نگاه به نمک متوجه نوع و تفاوت آن شوند اما این کار برای توریست ها و گردشگران سخت می باشد. به همین دلیل، ما به شما سه نوع مهم سنگ نمکی که در معدن ویچیلیسکا وجود دارد را معرفی می کنیم:

  1. نمک سبز:از معروف ترین و معمول ترین نمک های توده ی ته نشین می باشد. رنگ سبز آن به دلیل ترکیب شدن با سنگ های رسی است. سدیم کلرید موجود در این نمک حدود 93 تا 98 درصد می باشد.
  2. نمک سبز شیشه ای رنگی: این نمک نیز متعلق به ته نشین توده ای است اما مانند نمک سبز فراوان نمی باشد. سدیم کلرید موجود در این نمک 30 درصد تا 80 درصد بوده و معمولا بیشتر 50 درصد می باشد. در روزگاران قدیم، نمک برای استفاده و مصرف غذایی مناسب نبود و به دلیل ترکیبات فراوانی که داشت استخراج نمی گردید.
    نام این نمک به دلیل شباهتی که با پنجره ها و شیشه های رنگی داشته، قرابت دارد. در واقع “شیشه” نمک حل شده ای است که در اثر حل شدن با آب باران به وجود آمده و “فریم” ها از سنگ های رسی و انیدریت ها تشکیل شده است.
  3. نمک ترک خورده: این نمونه نمک، نوع نادر و کمیابی از نمک اسپیزا می باشد. گاز طبیعی بین کریستال های آن گیر می کند. هنگامی که چکش با آن برخورد می کند، به قطعات ریز خورد شده و ترک های بدون صدایی می خورد. صدای مشابه به ترک خوردن آن را می توان هنگام حل کردن آن در آب شنید.

نمک، اصلی ترین و مهمترین ماده برای بقا و زندگی موجودات می باشد. این ماده ی معدنی بر روی زمین وجود داشته ولی همچنان برای استفاده از آن باید نمک را از آب های شور یا معادن نمک استخراج کرد. فرآیندهایی که از طریق آن می توان نمک را تولید کرد شامل مناظر  و دست اندازهای زیبایی است که شامل حفره ها و معدن های زیرزمینی عمیق و ثابت می باشد و دارای استخرهای بزرگ و کنده کاری های هندسی است. بعضی از این مناطق، این روزها محیطی برای گردشگری به شمار می رود. همچنین به عنوان محلی برای برگزاری کنسرت ها یا موزه ی گردشگری به شمار می رود.

در سال 2006 حدود 200 میلیون تُن نمک در جهان تولید شد.  چین در این میان با تولید 48 میلیون تُن از بزرگترین سهامداران تولید کننده ی نمک به شمار می رود، و در رقابت با ایالات متحده ی آمریکا که 46 میلیون تُن تولیده کرده است، می باشد.

استخراج نمک

از مهمترین و بزرگترین راه برای استخراج نمک می تواند به معدن های زیرزمینی و فرآیند استخراج از این معادن اشاره کرد. این روش از قدیمی ترین و معروف ترین روش های تولید نمک در جهان می باشد. ماشین های بزرگ و غول پیکر از طریق راهروها و حفاری هایی که توسط معدن چی ها به وجود می آیند، وارد لایه های زیرزمینی شده و با کارکردهای مختلف شروع به استخراج نمک می کنند.

معادن نمک از جمله ایمن ترین معادن در جهان می باشند. کار در این معادن راحت بوده و درحالیکه دمای آنها با روی زمین متفاوت است اما حداکثر دمایی که در معدن سنگ نمک می توان حس کرد 70 درجه ی فارنهایت می باشد. ممکن است نمک در رگه ها ظاهر شود مانند ذغال سنگ ها. رگه ها از اصلی ترین رسوبات و ته نشین های نمک در لایه های زیرین هستند. همچنین ممکن است نمک را در گنبدها نیز پیدا کرد.

می توان با روش های از معدن نمک این ماده ی معدنی مهم را استخراج کرد.